Άρθρα
05/03/2012
Ο περί της Εξώδικης Διευθέτησης των Καταναλωτικών Απαιτήσεων με την Παραπομπή τους σε Διαιτησία Νόμος Ν.78 (Ι) 2011
Του Δρα Λουκά Αριστοδήμου*


Ιστορική Αναδρομή

Γενικά, η προστασία του καταναλωτή στην Κύπρο, σε σύγκριση με άλλες χώρες-μέλη της ΕΕ, πάσχει τόσο από την έλλειψη θεσμών όσο και από έλλειψη πολιτικής θέλησης των εκάστοτε κυβερνήσεων να εφαρμόσουν τους νόμους.

Η αρμόδια Υπηρεσία του κράτους όσο και οι Οργανώσεις Καταναλωτών δέχονται παράπονα και καταγγελίες και προσπαθούν, με κάποιου είδους διαμεσολάβηση, να τα διευθετήσουν. Όταν η διαμεσολάβηση δεν δίνει, ικανοποιητική για τους καταναλωτές λύση, μόνη επιλογή τους πλέον είναι να προσφύγουν στα δικαστήρια.

Οι δικαστικές διαδικασίες είναι χρονοβόρες και μη αποτελεσματικές καθότι, κι’ αν υπάρξει καταδίκη του παρανομούντα, αυτή είναι μη αποτρεπτική γιατί τα πρόστιμα είναι μικρά. Από την άλλη οι καταναλωτές μένουν με την ταλαιπωρία γιατί δεν αποζημιώνονται.

Αυτή η πραγματικότητα ενισχύει την κουλτούρα: «Αφού δε γίνεται τίποτε γιατί να καταγγείλω;» με αποτέλεσμα οι επιτήδειοι να εκτραχύνονται όλο και πιο πολύ.

Ο Διαμεσολαβητής Εξώδικης Διευθέτησης Καταναλωτικών Απαιτήσεων (Διαμεσολαβητής) είναι ένας θεσμός που χρησιμοποιείται με επιτυχία σε όλα τα κράτη της ΕΕ.

Στην Κύπρο ο θεσμός του Διαμεσολαβητή ήταν διεκδίκηση των καταναλωτών για δεκαετίες. Από την ένταξη μας στην ΕΕ, το πρόβλημα μας έγινε και πρόβλημα των ευρωπαίων καταναλωτών που επισκέπτονται τη χώρα μας. Πολλές ήταν οι φορές που ρεζιλευτήκαμε στην ΕΕ αφού ήμασταν το μοναδικό κράτος-μέλος που δεν είχαμε τον θεσμό αυτό.

Οι διαδικασίες έγκρισης του νόμου στην Επιτροπή Νομικών της Βουλής κράτησαν για έξι ολόκληρα χρόνια, κυρίως λόγω του ότι οι δικηγόροι και ο Σύλλογος τους δεν τον ήθελαν.

Μετά από πολλές δικές μας πιέσεις μεταξύ των οποίων και η δημοσιοποίηση με κάθε μέσο και κάθε ευκαιρία πείστηκαν να αποδεχτούν την ψήφιση του.

Δυστυχώς όμως, το συμφέρον, συμφέρον. Έτσι έβγαλαν τους εαυτούς τους έξω. Δηλαδή οι δικές τους διαφορές με πελάτες να μην εμπίπτουν στη δικαιοδοσία του, με τη δικαιολογία ότι ο Σύλλογος τους διαθέτει δική του διαιτησία.

Το χειρότερο είναι ότι έφεραν μέσα και άλλους όπως ΕΤΕΚ, Γιατρούς και γενικά όσων «η παροχή υπηρεσιών ρυθμίζεται από επαγγελματικό σύνδεσμο και/ή σύλλογο».

Τι λειτουργεί σε άλλες χώρες της ΕΕ

Οι Θεσμοί διαμεσολάβησης σε άλλες χώρες της ΕΕ λειτουργούν από δεκαετίες και καλύπτουν όλο το φάσμα της αγοράς και όλα τα επαγγέλματα.

Στις σκανδιναβικές χώρες υπάρχουν τα Συμβούλια Παραπόνων και οι Επίτροποι Καταναλωτών. Στην Ισπανία, Πορτογαλία κ.α. λειτουργούν τα δικαστήρια διαιτησίας σε τοπικό επίπεδο και για κάθε επαγγελματικό κλάδο (γιατρούς, οδοντίατρους, δικηγόρους, ακόμα και για κηδείες). Στην Αγγλία έχουν τα Δικαστήρια Μικροδιαφορών.

Περιορισμένο πεδίο εφαρμογής

Ο Νόμος έχει εφαρμογή σε καταναλωτικές απαιτήσεις που αφορούν την: (α) Πώληση, ενοικιαγορά ή ενοικίαση αγαθών από έμπορο σε καταναλωτή και (β) Παροχή εμπορικών υπηρεσιών μόνο από μικροεπιχειρήσεις και μικροκαταστήματα και με πολλές εξαιρέσεις.

Η απαίτηση δε θα πρέπει να ξεπερνά το ποσό των €3,000 εξαιρουμένων τυχόν τόκων και εξόδων. (€5000 ελάχιστο σε άλλες χώρες). Αρμόδια για την εφαρμογή του νόμου είναι η Υπηρεσία Ανταγωνισμού και Προστασίας Καταναλωτών.

Διαδικασία Επίλυσης Καταναλωτικής Απαίτησης

Προβλέπεται ο διορισμός Γραμματέα σε κάθε επαρχία, που είναι λειτουργός του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και τουρισμού (Υ.Α.Π.Κ.). Ο Γραμματέας είναι υπεύθυνος για τη λήψη, προετοιμασία και παραπομπή των απαιτήσεων καταναλωτών σε διαιτησία.

Σε περίπτωση εμπορικής φύσης απαίτηση, ο καταναλωτής μπορεί να υποβάλει καταγγελία στην Υ.Α.Π.Κ ή τις Οργανώσεις Καταναλωτών. Αν η απαίτηση του δεν ικανοποιηθεί, θα μπορεί να προσφύγει στο Διαμεσολαβητή.

Αποδοχή Διαδικασίας και από τα δύο Μέρη

Για την παραπομπή καταναλωτικής απαίτησης σε διαιτησία απαιτείται η συγκατάθεση του εμπόρου (εθελοντικά). Νοείται ότι η συγκατάθεση του εμπόρου θεωρείται δεδομένη εάν εκδηλώθηκε με οποιοδήποτε άλλο τρόπο πριν τη συναλλαγή (αν δηλαδή αυτός έχει μπει σε διαδικασία να συζητήσει για το θέμα)

Μητρώο Εμπόρων

Η Υ.Α.Π.Κ. του Υπουργείου διατηρεί Μητρώο Εμπόρων. Σ’ αυτό καταχωρούνται τα ονόματα των εμπόρων, οι οποίοι αποδέχονται από μόνοι τους να μπαίνουν σε διαιτησία διαμεσολάβησης.

Το Μητρώο Εμπόρων δημοσιοποιείται κάθε χρόνο και αποτελεί παράρτημα της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων, η οποία καταρτίζεται από την Υπηρεσία και υποβάλλεται στον Υπουργό και στη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Υποβολή Αίτησης από τον Καταναλωτή

Ο καταναλωτής συμπληρώνει το Έντυπο Υποβολής Αίτησης κατά τον Τύπο Α (Πρώτο Παράρτημα του Νόμου) και το υποβάλλει στο Γραμματέα που βρίσκεται στην επαρχία που κατοικεί μόνιμα. Καταθέτει επίσης και οποιαδήποτε άλλα στοιχεία (προσφορά, τιμολόγια, αποδείξεις πληρωμής, εγγυήσεις κτλ).

Ο καταναλωτής πρέπει επίσης να καταβάλει ένα τέλος (€5-€17 ανάλογα με το ύψος της απαίτησης). (Το αντίστοιχο τέλος του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου - ΠΙΣ είναι €100)

Ο Γραμματέας επιδίδει στον Έμπορο αντίγραφο του «Εντύπου Υποβολής Αίτησης» και «Έντυπο Απάντησης». Ο έμπορος υποχρεούται να απαντήσει στην αίτηση εντός 15 ημερών από την ημερομηνία επίδοσης του Εντύπου Υποβολής Αίτησης. Ο έμπορος μπορεί, κατά την συμπλήρωση του Έντυπου Απάντησης, να υποβάλει ανταπαίτηση κατά του καταναλωτή .

Οι Διαιτητές

Ο Διευθυντής της Υ.Α.Π.Κ καταρτίζει Μητρώο Διαιτητών για κάθε επαρχία, το οποίο εγκρίνεται από τον Υπουργό και δημοσιεύεται στην Ε.Ε. της Δημοκρατίας.

Στο Μητρώο Διαιτητών δύναται να εγγραφεί ως διαιτητής, κατόπιν αίτησης του στην Υπηρεσία, πρόσωπο που είναι εγγεγραμμένο στο Μητρώο Δικηγόρων ή πρόσωπο που περιλαμβάνεται στο μητρώο διαιτητών που διατηρεί το ΕΤΕΚ.

Η Διαδικασία ενώπιον του Διαιτητή

Ο Διαιτητής καθορίζει τον τόπο και τον χρόνο διεξαγωγής της ακρόασης και ο Γραμματέας ειδοποιεί γραπτώς τα μέρη. Ο Διαιτητής παρέχει εύλογο χρονικό διάστημα και στα δύο μέρη προς ανάπτυξη της υπόθεσης τους. Τα μέρη μπορούν να παρουσιαστούν μόνα τους ή με δικηγόρο.

Έκδοση Απόφασης

Ο διαιτητής εκδίδει την απόφαση του γραπτώς κατά το δυνατόν την ημέρα κατά την οποία ολοκληρώνεται η ακροαματική διαδικασία και εν πάση περιπτώσει εντός τριάντα ημερών από την ημερομηνία αυτή. Η απόφαση είναι δεσμευτική και για τα δύο μέρη.

Τέλη και Έξοδα

Για την υποβολή «Εντύπου Υποβολής Αίτησης» καταβάλλεται το ποσό των €5-€7 ανάλογα με το ποσό της απαίτησης. Η αμοιβή του Διαιτητή καταβάλλεται από το μέρος εναντίον του οποίου εκδίδεται η απόφαση και ανέρχεται στο ποσό των €85-€170 ανάλογα με το ποσό της απαίτησης.

Η Εκτέλεση των Αποφάσεων

Οι αποφάσεις που εκδίδονται από διαιτησία θα εκτελούνται όπως δικαστικές αποφάσεις σε υποθέσεις τέτοιας φύσης.

Οι υπηρεσίες των δικαστηρίων της Δημοκρατίας θα χρησιμοποιούνται για την εκτέλεση των αποφάσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.

*Αδυναμίες:

  1. Δεν προβλέπονται κυρώσεις για μη εκτέλεση π.χ. δημοσιοποίηση.
  2. Το χαμηλό ποσό για το οποίο οι καταναλωτές μπορούν να προσφύγουν και τα ψηλά τέλη θα αποβούν αποτρεπτικά.
  3. Οι διαδικασίες στα σώματα των επαγγελματικών συλλόγων είναι υποκειμενικές και υπακούν στα συμφέροντα τους.

*Πρόεδρος ΠΕΚΠΟΙΖΩ.


Copyright @ 2009-2019. Design & Development by Cytacom Solutions Ltd
 
Hosted by