Άρθρα
04/11/2008
Ορμονικοί διαταράκτες – Ένας ύπουλος κίνδυνος
Της Δρ. Τασούλας Κυπριανίδου-Λεοντίδου*


Πολλές επικίνδυνες χημικές ουσίες χαρακτηρίζονται με αυτό το δυσνόητο τίτλο που αποδίδει σε αυτές ιδιότητες που σχετίζονται με τη δυσλειτουργία του  ορμονικού συστήματος. Πρόκειται για χημικές ουσίες οι οποίες παρεμβαίνουν στην ομαλή λειτουργία του ορμονικού συστήματος ανθρώπων και ζώων και κατά συνέπεια μπορούν να δημιουργήσουν πληθώρα προβλημάτων, όπως είναι οι αναπαραγωγικές ανωμαλίες και οι διαταραχές συμπεριφοράς.   Οι ουσίες αυτές αλληλεπιδρούν με τις ορμόνες των ενδοκρινών αδένων και παρεμβαίνουν στις διάφορες βιολογικές δράσεις του οργανισμού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η χημική ουσία ΒΡΑ (Διφαινόλη-Α) η οποία χρησιμοποιείται στην παραγωγική διαδικασία των πολυκαρβονικών πλαστικών και συμβάλλει στην παραγωγή διαφανούς και σκληρού πλαστικού.

Πρόσφατα, στις ΗΠΑ σήμανε συναγερμός αμέσως μετά τη δημοσίευση έρευνας στην οποία συμμετείχαν 5.000 άτομα, ανάμεσά τους και παιδιά  Η έρευνα βασίστηκε σε εργαστηριακές αναλύσεις σωματικών εκκρίσεων των συμμετεχόντων στην έρευνα και κατέληξε ότι στον οργανισμό του 95% των συμμετεχόντων υπήρχε η επικίνδυνη τοξική ουσία BPA, που θεωρείται υπεύθυνη μεταξύ άλλων για καρκινογενέσεις, προκαλώντας καρκίνο του προστάτη στους άνδρες και του μαστού στις γυναίκες.  Στους ευαίσθητους βρεφικούς οργανισμούς η συγκεκριμένη ουσία είναι ύποπτη για γενετικές ανωμαλίες, επιθετικότητα, υπερκινητικότητα, μαθησιακές δυσκολίες και προβλήματα συγκέντρωσης.

Ουσίες όπως είναι το BPA επηρεάζουν κυρίως τους ανυπεράσπιστους οργανισμούς των παιδιών που είναι τα μεγαλύτερα θύματα από την έκθεση στη συγκεκριμένη χημική ουσία. Το ζεστό γάλα διαλύει την ουσία που υπάρχει σε ορισμένα πλαστικά μπιμπερά μεταφέροντάς την στο οργανισμό του παιδιού.   Ετσι, αυτά γίνονται επιθετικά, ευερέθιστα και αργότερα ενδέχεται να παρουσιάσουν προβλήματα συγκέντρωσης και μαθησιακές δυσκολίες.   Παρόλο που τα επίπεδα απελευθέρωσης BPA  έχει καταγραφεί να είναι εντός των επιτρεπόμενων ορίων που καθόρισε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας Τροφίμων (European Food Safety Authority)  εντούτοις συστήνεται από τους επιστήμονες, για σκοπούς πρόληψης, η επιλογή πλαστικών μπουκαλιών κατασκευασμένων από μεγάλης πυκνότητας πολυαιθυλένιο.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα ουσιών που χαρακτηρίζονται ως ορμονικοί διαταράκτες είναι οι Φθαλικές ενώσεις.   Οι Φθαλικές ενώσεις, στα Αγγλικά Phthalates ("thay-lates"), είναι χημικές ενώσεις οι οποίες χρησιμοποιούνται για να κάνουν τα πλαστικά πιο μαλακά αλλά και για να παρατείνουν την διάρκεια των αρωμάτων. Θεωρούνται ορμονικοί διαταράκτες γιατί είναι ενώσεις ύποπτες για αλληλεπίδραση με το αναπαραγωγικό σύστημα των αγοριών προκαλώντας παράλληλα άσθμα και αλλεργίες.

Οι Φθαλικές ενώσεις βρίσκονται πολύ συχνά στο οικιακό περιβάλλον.  Απελευθερώνονται με πολύ αργούς ρυθμούς από το πλαστικό (PVC).  Είμαστε εκτεθειμένοι σε αυτές εισπνέοντας τες ή με την κατανάλωση τροφών που έχουν επιμολυνθεί με τη σκόνη τους.  Επίσης φθαλικές ενώσεις απελευθερώνονται από τα πλαστικά προϊόντα στα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί κατά την παραγωγική διαδικασία ειδικά δε από τα παιγνίδια όταν αυτά κατά τη διάρκεια της χρήσης τους μπουν στο στόμα μικρών παιδιών.  Τέτοια παιγνίδια είναι οι μαλακές κούκλες ή παιγνίδια που τα  παιδιά βάζουν στο στόμα στην προσπάθειά τους για εξερεύνηση του κόσμου που τα περιβάλλει.

Για καλύτερη προστασία από τους κινδύνους που προκαλεί η έκθεση στις ουσίες αυτές οι καταναλωτές θα πρέπει να έχουν υπόψη τους κάποιους απλούς κανόνες πρόληψης:

1. Να αποφεύγουν να αγοράζουν για τα παιδιά τους μαλακά πλαστικά παιγνίδια από PVC, ειδικά αν η πηγή προέλευσής τους δεν είναι αξιόπιστη.
2. Αν αγοράσουν ένα πλαστικό προϊόν με οσμή καλύτερα να το αφήνουν για κάποιο χρονικό διάστημα εκτός του σπιτιού για να αποβάλει τη χαρακτηριστική μυρωδιά.
3. Να χρησιμοποιούν απλά καθαριστικά χωρίς έντονες μυρωδιές.
 
Κυρίως όμως οι καταναλωτές πρέπει να είναι συνειδητοποιημένοι και να διεξάγουν την αναγκαία έρευνα έτσι ώστε για το κάθε τι που αγοράζουν να είναι σίγουροι ότι οι κίνδυνοι για αυτούς, την οικογένεια τους και το περιβάλλον είναι κατά το δυνατόν ελάχιστοι.
 ________________________________
*Λειτουργός Επιθεώρησης Εργασίας


Copyright @ 2009-2019. Design & Development by Cytacom Solutions Ltd
 
Hosted by