Άρθρα
08/12/2009
Προσδοκίες καταναλωτών από τις Αρμόδιες Αρχές Ελέγχου Τροφίμων
Του Δρ. Λουκά Αριστοδήμου*


Σύγχρονες Τάσεις στην Ασφάλεια των Τροφίμων
Συνέδριο Συνδέσμου Υγειονομικών Επιθεωρητών Κύπρου, Ξενοδοχείο Aldiana, Αλαμινός, 05 Δεκεμβρίου 2009

Από την αρχή θέλω να δηλώσω ότι η οργάνωση μας, η Παγκύπρια Ένωση Καταναλωτών και Ποιότητας Ζωής, έχει άριστες σχέσεις με τον Υπουργό Υγείας, τις Υγειονομικές Υπηρεσίες και τους Επιθεωρητές με τους οποίους συνεργάζεται τέλεια και αποτελεσματικά.

Ένα μικρό πλην που υπάρχει και που είμαι βέβαιος πως οφείλεται σε επικοινωνιακό πρόβλημα, είναι η μη τακτική ενημέρωση μας με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο σχετικά με προβλήματα που παρουσιάζονται σε τρόφιμα για να μπορούμε και εμείς με τη σειρά μας να ενημερώνουμε άμεσα τους καταναλωτές μέσω της ιστοσελίδας μας και της εφημερίδας μας.

Οι προσδοκίες μας από τις αρμόδιες αρχές ελέγχου τροφίμων και κυρίως από τους επιθεωρητές είναι μόνο να συνεχίσουν να λειτουργούν με επαγγελματισμό, με αντικειμενικότητα και διαφάνεια, με ζήλο και ταχύτητα, με ενδιαφέρον και έγνοια για την υγεία των καταναλωτών. Να έχουν δε ως γνώμονα και υπέρτατο στόχο τους την αρχή της πρόληψης.

Πέρα από αυτό, οι προσδοκίες μας αφορούν στο νομοθετικό, πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο που η πολιτεία τους προσφέρει για να μπορούν να λειτουργούν σωστά και να είναι σε θέση να προστατεύουν αποτελεσματικά την υγεία των καταναλωτών, προσφέροντας τους επίσης τη δυνατότητα της απόλαυσης με ασφάλεια ποικιλίας ποιοτικών προϊόντων.

Γι’ αυτό, στα πιο κάτω θα κάνω αναφορά περισσότερο στις προσδοκίες μας, όχι τόσο από τους λειτουργούς των υπηρεσιών που έχουν στην ευθύνη τους τον έλεγχο των τροφίμων, αλλά από την ίδια την πολιτεία

Η Ευρωπαϊκή νομοθεσία

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) έχει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την ασφάλεια των τροφίμων. Η στρατηγική αυτή διασφαλίζει τη δυνατότητα ανίχνευσης των τροφίμων σε όλη την πορεία τους από το αγρόκτημα στο τραπέζι, ξεπερνώντας τα εσωτερικά σύνορα της ΕΕ.

Οι κανόνες για την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών συμπληρώνονται από μέτρα σε τομείς στους οποίους απαιτείται ιδιαίτερη προστασία για τον καταναλωτή, όπως η χρήση φυτοφαρμάκων, συμπληρωμάτων διατροφής, χρωστικών ουσιών, αντιβιοτικών και ορμονών.

Σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης

Για την έγκαιρη επίλυση προβλημάτων που προκαλούν τα ανασφαλή τρόφιμα, η ΕΕ εφαρμόζει ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, ώστε, να προστατεύονται προληπτικά οι καταναλωτές από τροφικές δηλητηριάσεις.

Όταν εντοπίζεται κίνδυνος, σήματα κινδύνου εκπέμπονται σε όλες τις χώρες της ΕΕ, οι οποίες πρέπει άμεσα να πάρουν συγκεκριμένα μέτρα προφύλαξης για την υγεία των καταναλωτών.

Επιστημονικά τεκμηριωμένες αποφάσεις

Οι ευρωπαϊκές αποφάσεις σχετικά με τα τρόφιμα έχουν έγκυρες επιστημονικές βάσεις. Η ΕΕ με βάση τη Λευκή Βίβλο του 2000, ίδρυσε την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (ΕΑΑΤ), που είναι ανεξάρτητος οργανισμός για να παρέχει συμβουλές για την εκπόνηση της σχετικής νομοθεσίας, αλλά και για την αντιμετώπιση των έκτακτων καταστάσεων.

Η ΕΑΑΤ λαμβάνει αποφάσεις εφαρμόζοντας την αρχή της προφύλαξης. Με άλλα λόγια, ενεργεί αμέσως μόλις οι επιστήμονες δηλώσουν ότι υπάρχει εν δυνάμει κίνδυνος, χωρίς να περιμένει την επιστημονική επιβεβαίωση.

Η ΕΑΑΤ ελέγχει την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας για τις ζωοτροφές και τα τρόφιμα, εξετάζοντας αν η κοινοτική νομοθεσία έχει ενσωματωθεί ορθά στην εθνική νομοθεσία και εφαρμόζεται σε όλες τις χώρες της ΕΕ και διενεργώντας επιτόπιες επιθεωρήσεις τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και σε άλλες χώρες.

Ο θεσμός της Ανεξάρτητης Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων έχει υιοθετηθεί και λειτουργεί επίσης σε όλες τις χώρες μέλη της ΕΕ, πλην της Κύπρου.

Το 2006 σε συνάντηση που είχαμε με τον τότε Υπουργό Υγείας κ. Χάρη Χαραλάμπους, τον ενημερώσαμε για το έλλειμμα αυτό και αφού το επιβεβαίωσε έβαλε άμεσα το θέμα στο Υπουργικό Συμβούλιο το οποίο το 2007 αποφάσισε τη δημιουργία σχετικής νομοθεσίας. Αυτή έγινε και εστάλη για σχολιασμό το 2008.

Εμείς δώσαμε τις απόψεις μας αμέσως. Γνωρίζουμε, από συνάντηση που είχαμε με τον νυν υπουργό πως θέλει να προωθήσει την ίδρυση της ΑΑΑΤ, είμαστε όμως σε θέση να γνωρίζουμε πως κάποιοι από το Υπουργείο Γεωργίας αντιτίθενται. Αυτό μας λυπεί, γιατί είναι μέρος μιας νοοτροπίας που θέλει να θέτει υπηρεσιακά ή/και άλλα συμφέροντα πάνω από το υπέρτατο συμφέρον της προστασίας της υγείας των καταναλωτών.

Χωρίς να θέλω εδώ να σχολιάσω το νομοσχέδιο, θα έλεγα πως στη γενικότητά του αυτό δεν μας ικανοποιεί γιατί, δυστυχώς δεν επιφέρει την επιθυμητή διαφοροποίηση από τα μέχρι τώρα κρατούντα, αντίθετα μάλιστα, ίσως να αυξάνει τη γραφειοκρατία.

Συγκρίνοντας το με τη Λευκή Βίβλο και την ΕΑΑΤ, έχουμε την άποψη πως το προτεινόμενο νομοσχέδιο δεν ικανοποιεί ούτε ως προς το πνεύμα ούτε ως προς το γράμμα, ιδιαίτερα ως προς την ανεξαρτησία, τη διαφάνεια και την άμεση ενημέρωση των καταναλωτών.

Στο θέμα της επιστημονικής διαχείρισης των κινδύνων, ιδιαίτερα σε σχέση με τα γεωργικής και κτηνοτροφικής προέλευσης τρόφιμα, φυτοφάρμακα, ζωοτροφές κλπ, έχουμε την άποψη πως δεν δημιουργούνται οι αναγκαίες προϋποθέσεις και οι αναγκαίοι μηχανισμοί για ταχεία και αποτελεσματική αντιμετώπιση τους.

Ενώ βασική αρχή της ΑΑΑΤ είναι η επίτευξη του ψηλότερου δυνατού βαθμού υγείας των καταναλωτών ώστε να αποκατασταθεί και να εδραιωθεί η εμπιστοσύνη και η αυτοπεποίθηση των καταναλωτών, αυτό δεν το έχουμε διαγνώσει μέσα από το σχετικό νομοσχέδιο.

Τέλος δεν διασφαλίζεται πλήρως, κατά την άποψη μας, η θεμελιώδης αρχή της λειτουργίας της ΑΑΑΤ , που είναι η ανεξαρτησία, η διαφάνεια και η άμεση δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων των ελέγχων, έτσι που να αποτρέπεται κάθε είδους διαπλοκή και η εξυπηρέτηση συμφερόντων που είναι ξένα προς αυτά των καταναλωτών.

Τελειώνοντας θα ήθελα να τονίσω ξανά πως η δημιουργία της ΑΑΑΤ δεν είναι απλή προσδοκία αλλά και απαίτηση μας που πρέπει σύντομα να υλοποιηθεί, γιατί οι Κύπριοι καταναλωτές δεν μπορούν να συνεχίσουν να είναι πολίτες της ΕΕ δεύτερης κατηγορίας.


*Πρόεδρος Παγκύπριας Ένωσης Καταναλωτών και Ποιότητας Ζωής


Copyright @ 2009-2019. Design & Development by Cytacom Solutions Ltd
 
Hosted by