Άρθρα
20/03/2003
Το δικαίωμα στην πληροφόρηση και πόσο καλά πληροφορημένος είναι ο Κύπριος Καταναλωτής
Του Δρα Λουκά Αριστοδήμου*


Στις 17 και 18 Ιουνίου στον Φιλελεύθερο στη στήλη «Η ερώτηση της ημέρας» ο Κώστας Σαβεριάδης ρώτησε κύπριους καταναλωτές αν γνωρίζουν τι είναι τα «γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα» και τι είναι τα «Ε» που αναγράφονται στις συσκευασίες των τροφίμων.

Οι απαντήσεις ήσαν απογοητευτικές, αλλά αν είσαι γνώστης της κυπριακής πραγματικότητας στον τομέα αυτό δεν σε ξενίζουν. Τόσο στη μια όσο και στην άλλη περίπτωση όλες σχεδόν οι απαντήσεις που πείρε χαρακτηρίζονταν από την πλήρη άγνοια μέχρι το … κάτι άκουσα.

Το αποτέλεσμα πιστεύω θα ήταν περίπου το ίδιο αν ρωτούσε « γνωρίζεις ποια είναι τα δικαιώματα σου σαν καταναλωτής».

Δυστυχώς διαπιστώνεται για ακόμα μια φορά πως για τον κύπριο καταναλωτή ένα από τα βασικά δικαιώματά του, το δικαίωμα της πληροφόρησης, δε βρίσκει επαρκή εφαρμογή και ο ίδιος δεν έχει τη δυνατότητα να προστατεύσει τον εαυτό του αλλά ούτε να προστατεύσει τα παιδιά του αποτελεσματικά.

Οι λόγοι βέβαια που ίσως το πιο απλό, ανώδυνο και χωρίς ιδιαίτερο κόστος στην εφαρμογή του δικαίωμα, αυτό της πληροφόρησης, δεν γίνεται με τρόπο αποτελεσματικό σεβαστό στην κυπριακή κοινωνία, είναι διάφοροι. Μερικοί από αυτούς προκύπτουν και μέσα από τις ίδιες τις απαντήσεις που δόθηκαν.

Μερικοί ρίχνουν την ευθύνη στην κυβέρνηση και γενικά στο κράτος και δεν έχουν άδικο στο ότι ναι, το κράτος έχει μεγάλη ευθύνη στο βαθμό πρόσβασης του καταναλωτή στην πληροφόρηση. Επίσης έχει ευθύνη η πληροφόρηση να φτάνει στον καταναλωτή με τρόπο οργανωμένο, συστηματικό και συνεχή.

Η χρήση της εκπαίδευσης σε όλα της τα επίπεδα είναι σίγουρα σημαντικό μέρος της εφαρμογής αυτού του δικαιώματος που και ποσοτικά και ποιοτικά μπορεί να ικανοποιήσει. Ένας άλλος αποτελεσματικός, ως προς την εμπέδωση κυρίως τρόπος, μέσω του οποίου ο καταναλωτής μπορεί να πάρει σωστή και επαρκή πληροφόρηση είναι τα ΜΜΕ.

Κάποια από τα ΜΜΕ τα τελευταία χρόνια σχεδόν καθημερινά ασχολούνται με θέματα που αφορούν ή/και ενδιαφέρουν τον καταναλωτή. Μερικά από αυτά δημοσιεύουν άρθρα με ποικιλία θεμάτων. Αυτό που ίσως περισσότερο μπορεί να γίνει, είναι η χρήση των ΜΜΕ από το ίδιο το κράτος και τις υπηρεσίες του.

Θα ήταν όμως και άδικο αλλά και λανθασμένο να μείνουμε μόνο στο κράτος και στη δική του ευθύνη απέναντι στην πληροφόρηση του καταναλωτή και γενικά στην εφαρμογή των δικαιωμάτων του.

Ευθύνη σίγουρα έχει και το καταναλωτικό κίνημα που, παρά τις όποιες προσπάθειες του, δεν κατάφερε να συνειδητοποιήσει τον κύπριο καταναλωτή και να τον κάνει, τουλάχιστο στον τομέα της γνώσης που έχει σχέση με την ασφάλεια στη διατροφή του, να είναι προσεχτικός και ασυμβίβαστος.

Είναι αξιοσημείωτο ότι κανείς από τους ερωτηθέντες δεν έκανε αναφορά έστω, στο καταναλωτικό κίνημα. Η πρόκληση υπάρχει και είναι μεγάλη για το καταναλωτικό κίνημα που πρέπει να ξεφύγει από στερεότυπες, συντηρητικές και αναποτελεσματικές πλέον μεθόδους επικοινωνίας με τον καταναλωτή και να εισαγάγει νέες, πιο σύγχρονες και πιο αποτελεσματικές μεθόδους.

Τέλος, μεγάλη ευθύνη, ίσως τη μεγαλύτερη σε βαθμό αποτελεσματικότητας, φέρει ο ίδιος ο καταναλωτής. Αυτό έγινε, με έμμεσο έστω τρόπο, παραδεχτό από κάποιους από αυτούς που ρωτήθηκαν.

Μερικοί όμως έδειξαν να θέλουν άλλους και με τρόπο «αυτόματο» να τους προστατεύουν, χωρίς οι ίδιοι να μπαίνουν στον κόπο ακόμα και αυτά που αναγράφονται στη συσκευασία των τροφίμων να διαβάζουν.

Είναι αυτονόητο πως για να γίνει δυνατό η πληροφόρηση να περάσει στον καταναλωτή, πρέπει ο ίδιος πρώτα να το θέλει. Μπορεί δε να «θέλει» με διάφορους τρόπους.

Ξεκινώντας ασφαλώς από την απλή διάθεση του να δεχτεί γνώση, περνώντας στη συνειδητή κατανόηση του τι είναι και χρήσιμο και αναγκαίο για την προστασία της υγείας του και φτάνοντας στην ουσιαστική συμμετοχή του στον κοινό αγώνα για να αποκτήσει πραγματική και υπολογίσιμη δύναμη και επιρροή και για να γίνει αυτός και τα δικαιώματά του σεβαστά από όλους.

Αυτό δε το τελευταίο δεν μπορεί να γίνει με κανένα άλλο τρόπο παρά μόνο με τη δική του έμπρακτη συμμετοχή και στράτευση στο καταναλωτικό κίνημα.

Ο Δρ. Λουκάς Αριστοδήμου είναι Πρόεδρος της
Παγκύπριας Ένωσης Καταναλωτών και Ποιότητας Ζωής


Copyright @ 2009-2019. Design & Development by Cytacom Solutions Ltd
 
Hosted by