Άρθρα
29/01/2007
Ιχνηλασιμότητα στην τροφική αλυσίδα
Του Ευσέβιου Χατζηκώστα*


Ο Νόμος 8/5/01 και Κανονισμοί 178/2002 του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου αναφέρονται στις απαιτήσεις σήμανσης των τροφίμων και στην ανάπτυξη συστήματος ιχνηλασιμότας το οποίο να διασφαλίζει την τεκμηρίωση κάθε σταδίου της παραγωγικής διαδικασίας τροφίμων. 

Το σύστημα ιχνηλασιμότητας απαιτεί την ύπαρξη στοιχείων για κάθε τρόφιμο που να αναφέρονται σε κάθε πρώτη ύλη από την οποία αποτελείται, και φθάνει μέχρι τις ζωοτροφές, τα γεωργικά προϊόντα και τις καλλιεργητικές πρακτικές που ακολουθήθηκαν. Η τεκμηρίωση του συστήματος απαιτεί ανάπτυξη προηγμένων τεχνικών και χρήση σύγχρονων μηχανογραφικών συστημάτων.

Ιχνηλασιμότητα στην τροφική αλυσίδα είναι η ικανότητα να εντοπίζεται και να παρακολουθείται ένα τρόφιμο και κάθε επί μέρους συστατικό του μέσα από όλα τα επίπεδα της παραγωγής και της διανομής του.

Ως συνέπεια των εθνικών αναγκών και των ανησυχιών από μέρους των καταναλωτών αναπτύχθηκε ένας αριθμός από κατευθυντήριες γραμμές οι οποίες αφορούν την ιχνηλασιμότητα στα βοοειδή, στα ψάρια, στα προϊόντα νωπής παραγωγής, στη διαδικασία ανεφοδιασμού και στις διάφορες εφαρμογές.

Ένα σύστημα ιχνηλασιμότητας χρειάζεται για να παρέχει σαφείς και συνεχείς τρόπους ανίχνευσης και εντοπισμού ενός προϊόντος ή των συστατικών του σε όλα τα στάδια της διαδικασίας του ανεφοδιασμού. Για την επίτευξη ενός τέτοιου συστήματος είναι αναγκαίο για το προϊόν και για τα επί μέρους συστατικά του (1) να είναι σωστά επισημασμένα και (2) να παρέχεται σύνδεση με σχετικές πληροφορίες για το συγκεκριμένο προϊόν ώστε να διευκολύνεται η χρήση του και να ικανοποιείται η ιχνηλασιμότητά του.

Για τη διευκόλυνση της ελεύθερης μεταφοράς των τροφίμων διαμέσου των συνόρων και τη διαβεβαίωση της ταυτότητά τους υπάρχουν νομικές υποχρεώσεις από πλευράς των παραγωγών και προμηθευτών τροφίμων για κωδικοποίησης της ιχνηλασιμότητας.

Για την αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων ιχνηλασιμότητας απαιτείται πρόσβαση σε πλήρη στοιχεία που αφορούν (1) τις προδιαγραφές του προϊόντος, (2) τα επί μέρους συστατικά του, (3) τα υλικά συσκευασίας του καθώς και (4) τους ενδεδειγμένους προμηθευτές του.

Ο όρος της ιχνηλασιμότητας αποκτά τη σημασία μιας προειδοποίησης για τον καταναλωτή. Αποτελεί δε δείκτη εμπιστοσύνης (1) στην ποιότητα του τροφίμου, (2) στην ασφάλεια του τροφίμου και την υποδομή της παραγωγής του και (3) στην επεξεργασία και τη διάθεση των τροφίμων από το σημείο παραγωγής στο σημείο πώλησης.

Για τους σκοπούς της ιχνηλασιμότητας απαιτείται από τις βιομηχανίες τροφίμων που δραστηριοποιούνται στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης και διεθνώς όπως:
- Διατηρούν ακριβές αρχείο των συστατικών που χρησιμοποιούν και των προϊόντων που παράγουν
- Περιγράφουν τις διαδικασίες που χρησιμοποιούν για την ιχνηλασιμότητα των επί μέρους συστατικών και των τελικών προϊόντων
- Διαθέτουν αποτελεσματικό σύστημα ανάκληση των προϊόντων και διαδικασίες αντιμετώπισης εκτάκτων περιστατικών
- Διαβεβαιώνουν ότι εφαρμόζονται αρχές πρόληψης

Το σύστημα ιχνηλασιμότητας που εφαρμόζει κάθε εταιρεία τροφίμων θα πρέπει να είναι τέτοιο ώστε να λειτουργεί αποτελεσματικά σε κάθε ανάγκη ανάκλησης προϊόντων. Ένα αποτελεσματικό σύστημα ανάκλησης τροφίμων ενεργοποιείται όποτε παρατηρηθεί ένα συμβάν που αφορά στην ασφάλεια του τροφίμου και απειλεί την υγεία των καταναλωτών. Για το σκοπό αυτό απαιτείται όπως για τις ανάγκες αποτελεσματικής λειτουργίας κάθε συστήματος ανάκλησης καταγράφονται πληροφορίες όπως η ώρα, ημερομηνία, η φύση του συμβάντος, τα προϊόντα που επηρεάστηκαν, κατάλογος των σχετικών ελέγχων και αναλύσεων που πραγματοποιήθηκαν, τα αποτελέσματα των αναλύσεων καθώς επίσης ο κωδικός του προϊόντος, ο αριθμός παρτίδας, η ημερομηνία λήξης του προϊόντος κλπ

Η ικανότητα αναγνώρισης και γρήγορης αντιμετώπισης ενός προβλήματος είναι απαραίτητη για κάθε σύστημα διαχείρισης. Η ιχνηλασιμότη των γεωργικών προϊόντων θεωρείται θεμελιώδες στοιχείο των συστημάτων διαχείρισης ποιότητας στον τομέα των τροφίμων. Μέσω ενός αποτελεσματικού συστήματος ιχνηλασιμότητας διασφαλίζεται αρτιότερα η ασφάλεια των τροφίμων και η υγεία των καταναλωτών. Οι νέες ρυθμίσεις της νομοθεσίας καλούν κάθε επιχείρηση τροφίμων να νοικοκυρέψει τις διεργασίες παραγωγής και εμπορίας τροφίμων ώστε να προσαρμοστούν με τις σχετικές πρόνοιες της νομοθεσίας.

*Ο Ευσέβιος Χατζηκώστας είναι χημικός, Σύμβουλος Επιχειρήσεων στον οίκο Quintessence Enterprises Ltd, επικεφαλής της ομάδας Πεμπτουσία Συμβουλευτική®


Copyright @ 2009-2019. Design & Development by Cytacom Solutions Ltd
 
Hosted by