Άρθρα
26/11/2007
Προωθούμενη απαγόρευση του Υδραργύρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Της Δρ Τασούλας Κυπριανίδου-Λεοντίδου*


Πολύ σύντομα δεν θα μπορούμε πλέον να χρησιμοποιούμε φράσεις όπως «ο Υδράργυρος χτύπησε κόκκινο» ή «ο Υδράργυρος ανέβηκε πάνω από τα αναμενόμενα επίπεδα». Και αυτό όχι γιατί τα καιρικά φαινόμενα θα παύσουν να παρουσιάζουν ακραίες συμπεριφορές αλλά γιατί θα σταματήσει να χρησιμοποιείται ο Υδράργυρος στα θερμόμετρα.

Ο Υδράργυρος ήταν από παλιά γνωστό ότι είναι μια τοξική χημική ουσία με σημαντικές αρνητικές επιδράσεις στην υγεία όλων όσων εκτίθενται σε αυτήν. Η ρύπανση από τον Υδράργυρο, ενώ είχε αρχικά θεωρηθεί πρόβλημα με οξύ αλλά τοπικό χαρακτήρα, έχει γίνει πλέον αντιληπτό ότι αποτελεί παγκόσμιο, διάχυτο και χρόνιο πρόβλημα. Ο Υδράργυρος δεν αποικοδομείται εύκολα και στο περιβάλλον συχνά μετατρέπεται σε Μεθυλυδράργυρο, που αποτελεί την πλέον τοξική μορφή του. Η έκθεση στο Μεθυλυδράργυρο συνήθως γίνεται μέσω της διατροφής. Ο Μεθυλυδράργυρος συλλέγεται και συγκεντρώνεται ειδικά στην τροφική αλυσίδα του νερού, με αποτέλεσμα να καθιστά ιδιαίτερα ευπαθείς τους πληθυσμούς που τρέφονται σε μεγάλο ποσοστό με ψάρια και θαλασσινά (ιδίως στις παράκτιες περιοχές της Μεσογείου). Η άμεση έκθεση στον Υδράργυρο μέσω της εισπνοής ατμών και της απορρόφησής του από το δέρμα αποτελεί επίσης κίνδυνο για την υγεία. Μολονότι κάποιες ποσότητες Υδραργύρου εκλύονται από φυσικές πηγές, οι απελευθερώσεις του από ανθρωπογενείς δραστηριότητες, όπως είναι οι καύσεις και η απελευθέρωσή του από προϊόντα, οδήγησαν σε σημαντική αύξηση των συγκεντρώσεών του στο περιβάλλον.

Η ζήτηση υδραργύρου ανέρχεται σε περίπου 3.600 τόνους παγκοσμίως ανά έτος, στους οποίους περιλαμβάνονται περίπου 300 τόνοι εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι κύριες χρήσεις του στο σύνολο του πλανήτη, που αντιπροσωπεύουν άνω του 75% του Υδραργύρου, είναι στην εξόρυξη χρυσού, στις μπαταρίες και στον τομέα των χλωριούχων αλκαλίων. Από αυτούς μόνο ο τομέας των χλωριούχων αλκαλίων συνεχίζει να αποτελεί σημαντικό χρήστη Υδραργύρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρότι οι διαδικασίες κυψελών Υδραργύρου τελούν υπό σταδιακή εξάλειψη. Η επόμενη σημαντικότερη εφαρμογή του είναι στα οδοντιατρικά κράματα, που ρυθμίζονται από την Κοινοτική νομοθεσία για τα ιατρικά όργανα και τη διαχείριση αποβλήτων.

Τα αποτελέσματα των μελετών που έχουν δείξει την έκταση του προβλήματος από τη χρήση του Υδραργύρου είχαν ως επακόλουθο την έναρξη μιας προσπάθειας για περιορισμό της χρήσης του και κυρίως για απαγόρευση της χρήσης του Υδραργύρου σε προϊόντα που χρησιμοποιούνται από το ευρύ κοινό. Είναι γνωστό ότι ιδιαίτερα διαδεδομένη είναι η χρήση του Υδραργύρου σε μετρητικά όργανα και ειδικά σε θερμόμετρα λόγω της χαρακτηριστικής ιδιότητας του μετάλλου αυτού να διαστέλλεται εύκολα και να είναι εύκολα διακριτός στους στενούς σωλήνες των θερμομέτρων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, συνεπής στην προσπάθεια της για καλύτερη προστασία των καταναλωτών, έχει προχωρήσει στην ετοιμασία προσχεδίου νέας Ευρωπαϊκής Οδηγίας με την οποία θα απαγορευθεί η χρήση Υδραργύρου σε μετρητικά όργανα εντός των επομένων ετών.

Με βάση τις πρόνοιες του προσχεδίου αυτού, θα σταματήσει να χρησιμοποιείται ο Υδράργυρος σε μετρητικά όργανα και όποιο μετρητικό όργανο χρησιμοποιείται ήδη, θα παραμένει σε χρήση μέχρι την τελική αχρήστευσή του.

Τέρμα λοιπόν στη χρήση του Υδραργύρου που σύντομα θα αντικατασταθεί από άλλα χημικά προϊόντα και τέρμα στα θερμόμετρα Υδραργύρου που μελλοντικά δεν θα αποτελούν τίποτα περισσότερο παρά μουσειακά εκθέματα.

Η Δρ Τασούλα Κυπριανίδου-Λεοντίδου είναι Λειτουργός Επιθεώρησης Εργασίας.


Copyright @ 2009-2019. Design & Development by Cytacom Solutions Ltd
 
Hosted by