Άρθρα
03/12/2007
Ανεξέλεγκτες καύσεις

1. Τι εννοούμε με τον όρο ανεξέλεγκτες καύσεις; 

Εννοούμε όλες τις καύσεις οι οποίες διεξάγονται σε ανοικτό χώρο, των οποίων οι συνθήκες καύσης (π.χ. θερμοκρασία, ανάμιξη αποβλήτων και αέρα καύσης) και οι εκπομπές δεν ελέγχονται.

2. Ποιοι ρύποι εκπέμπονται από τις καύσεις αυτές;

Η σύνθεση των ρύπων εξαρτάται από τα υλικά που καίγονται. Οι πιο σημαντικοί ρύποι είναι οι διοξίνες, οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες, το εξαχλωροβενζόλιο και τα πολυχλωριωμένα διφαινύλια οι οποίοι είναι Έμμονοι Οργανικοί Ρύποι.

3. Οι ρύποι που εκπέμπονται από τις καύσεις επηρεάζουν μόνο την ατμόσφαιρα;

Όχι. Από την εναπόθεση των αερίων ρύπων καθώς και από την τέφρα που παραμένει στο έδαφος ρυπαίνεται τόσο το έδαφος όσο και τα επιφανειακά και τα υπόγεια νερά.

4. Τι εννοούμε με τον όρο Έμμονοι Οργανικοί Ρύποι;

Οι Έμμονοι Οργανικοί Ρύποι είναι χημικές ουσίες οι οποίες έχουν τοξικά χαρακτηριστικά, παραμένουν στο περιβάλλον για μεγάλο χρονικό διάστημα, βιοσυσσωρεύονται, έχουν τάση να μεταφέρονται διαμεθοριακά στην ατμόσφαιρα και να εναποτίθενται σε μεγάλες αποστάσεις και μπορεί να έχουν σημαντικές επιζήμιες συνέπειες για την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον πλησίον και μακράν των πηγών τους.

Οι πιο γνωστοί από τους Έμμονους Οργανικούς Ρύπους είναι οι διοξίνες οι οποίες είναι πολύ τοξικές και εκπέμπονται από διεργασίες καύσης, ιδιαίτερα από τις ανεξέλεγκτες καύσεις.

5. Τι ποσοστό των συνολικών εκπομπών διοξινών στην Κύπρο οφείλεται στις ανεξέλεγκτες καύσεις:

Περίπου 60%.

6. Τι είδη ανεξέλεγκτων καύσεων έχουμε στην Κύπρο;

Υπάρχουν τριών ειδών ανεξέλεγκτες καύσεις αποβλήτων:
(α) Καύση γεωργικών αποβλήτων (κλαδέματα, ποκαλάμες, πλαστικά φίλμς θερμοκηπίων), ψόφια ζώα
(β) Καύση βιομηχανικών αποβλήτων (ξύλων, εμποτισμένων με χημικές ουσίες, χαρτοκιβωτίων, πλαστικών, ελαστικών, χημικών ουσιών)
(γ) Καύση οικιακών αποβλήτων (χόρτων, κλαδεμάτων, ξύλων, χαρτοκιβωτίων, πλαστικών, ελαστικών) τα οποία καίγονται είτε σε ανοικτό χώρο είτε σε μεταλλικά βαρέλια, συνήθως στις οικοδομές.

Υπάρχουν επίσης και οι πυρκαγιές (δασών, κτιρίων, αυτοκινήτων κ.λπ.). Οι πυρκαγιές κτιρίων και αυτοκινήτων ευθύνονται για τις εκπομπές πολύ τοξικών ρύπων όταν καίγονται πλαστικά και ελαστικά.

7. Υπάρχει εναλλακτικός τρόπος διαχείρισης των διαφόρων ρευμάτων αποβλήτων, πέραν των ανεξέλεγκτων καύσεων;

Οπωσδήποτε ναι. Γενικά, για τα περισσότερα ρεύματα αποβλήτων που αναφέρονται στην πιο πάνω ερώτηση/απάντηση, υπάρχουν και λειτουργούν στην Κύπρο αδειοδοτούμενες εγκαταστάσεις για τη διαχείριση επικίνδυνων και μη επικίνδυνων αποβλήτων. Οι εγκαταστάσεις αυτές αδειοδοτούνται από τη Συμβουλευτική Επιτροπή Διαχείρισης Αποβλήτων η οποία συστάθηκε με βάση τον περί Διαχείρισης των Στερεών και Επικινδύνων Αποβλήτων Νόμο του 2002 (Ν.215(Ι)/2002). Συμπερασματικά, στην περίπτωση που κάποιος είναι κάτοχος τέτοιων αποβλήτων θα πρέπει να έρθει σε επαφή με κάποιον από τους αδειοδοτούμενους διαχειριστές αποβλήτων για να του παραδώσει τα εν λόγω απόβλητα.

8. Υπάρχουν στοιχεία για τις ποσότητες διοξινών που εκπέμπονται από τις ανεξέλεγκτες καύσεις;

Ναι. Με βάση το εγχειρίδιο για τις εκπομπές Διοξινών που ετοίμασε το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον, οι συντελεστές εκπομπής διοξινών στην ατμόσφαιρα από διάφορες καύσεις φαίνονται στον πιο κάτω πίνακα.

Για σκοπούς σύγκρισης σημειώνεται ότι ο συντελεστής εκπομπής διοξινών που περιλαμβάνεται στο ίδιο εγχειρίδιο για τις εκπομπές από αποτεφρωτήρες οικιακών αποβλήτων οι οποίοι διαθέτουν κατάλληλα φίλτρα είναι μόνο 0,5 μικρογραμμάρια διοξινών/τόνο αποβλήτου ενώ τα ίδια απόβλητα, όταν καίγονται ανεξέλεγκτα εκπέμπουν 300 μικρογραμμάρια διοξινών/τόνο αποβλήτου.

Πηγή Συντελεστές Εκπομπών (μg TEQ / tonne)
(μικρογραμμάρια / τόνο)
Πυρκαγιές δασών 5
Καύση ποκαλάμης (χωρίς υπολείμματα φυτοφαρμάκων) 0,5
Καύση ποκαλάμης (με υπολείμματα φυτοφαρμάκων) 30
Φωτιές σε σκυβαλότοπους 1000
Καύση οικιακών αποβλήτων 300
Καύση ξύλων (οικοδομές) 60
Πυρκαγιά αυτοκινήτων (ανά όχημα) 94
Πυρκαγιά κτιρίου / εργοστασίου (ανά περιστατικό) 400

9. Με ποιους τρόπους μπορεί ο πολίτης να βοηθήσει στη μείωση των εκπομπών έμμονων Οργανικών Ρύπων;

(α) Ο πολίτης πρέπει να αποφεύγει την καύση διαφόρων αποβλήτων (χόρτων, ξύλων, πλαστικών, ελαστικών, χαρτοκιβωτίων κ.λπ.) ώστε να περιοριστούν οι εκπομπές Έμμονων Οργανικών Ρύπων οι οποίοι βιοσυσσωρεύονται μέσω της τροφικής αλυσίδας και εγκυμονούν κινδύνους για την υγεία του ανθρώπου και του περιβάλλοντος. Όλα τα απόβλητα πρέπει να διατίθενται σε εγκεκριμένους χώρους απόρριψης και σε καμία περίπτωση να μην καίγονται.
(β) Ο γεωργός πρέπει να αποφεύγει την καύση ποκαλάμης, η οποία δεν είναι απαραίτητη, των κλαδεμάτων, των πλαστικών φίλμς θερμοκηπίων και άλλων αποβλήτων.
(γ) Ο βιομήχανος πρέπει να αποφεύγει την καύση βιομηχανικών αποβλήτων (χημικών ουσιών, χαρτοκιβωτίων, πλαστικών, ξύλων εμποτισμένων με χημικές ουσίες ή ακόμη και μεταλλικών δοχείων τα οποία είναι βαμμένα). Στόχος του βιομήχανου πρέπει να είναι η μείωση της ποσότητας των αποβλήτων που παράγονται μέσω κατάλληλης διαχείρισης, ανάκτησης και επαναχρησιμοποίησης όπου είναι δυνατό.

10. Με ποιόν τρόπο μεταφέρονται οι διοξίνες στον ανθρώπινο οργανισμό;

Το ποσοστό των διοξινών που μεταφέρονται στον ανθρώπινο οργανισμό μέσω της αναπνοής είναι πολύ χαμηλό (περίπου 10%). Η σημαντικότερη αιτία έκθεσης του ανθρώπου στους ρύπους αυτούς είναι μέσω της τροφικής αλυσίδας. Οι διοξίνες που εκπέμπονται στον ατμοσφαιρικό αέρα εναποτίθενται σε φυτά ή στα νερά και στη συνέχεια προσλαμβάνονται και συσσωρεύονται από ζώα και ψάρια μέσω της τροφής τους, διεισδύοντας έτσι στην τροφική αλυσίδα του ανθρώπου.

Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, Λευκωσία, Νοέμβριος 2007


Copyright @ 2009-2019. Design & Development by Cytacom Solutions Ltd
 
Hosted by