Άρθρα
22/09/2008
Εξωδικαστική επίλυση μικροδιαφορών καταναλωτών
Της Έλενας Παπαχριστοφόρου*


Ο καταναλωτής πολλές φορές είναι δυσαρεστημένος και αισθάνεται αδικημένος από μια συναλλαγή, είτε γιατί το προϊόν αποδείχθηκε ελαττωματικό, είτε γιατί η παρασχεθείσα υπηρεσία ήταν ανεπαρκής, είτε γιατί δεν ικανοποιήθηκαν οι απαιτήσεις και οι προσδοκίες που είχε από το προϊόν ή την υπηρεσία σε σχέση με το τίμημα που κατέβαλε. 

Στην Κύπρο η πολυδάπανη και χρονοβόρα διαδικασία που απαιτείται σε περίπτωση υποβολής καταγγελίας ενώπιον του δικαστηρίου αναφορικά με διαφορά που ανακύπτει μεταξύ επιχειρηματιών και καταναλωτών, αποτρέπει τους καταναλωτές από το να προσφεύγουν στη δικαιοσύνη. Αναμφίβολα, το κόστος σε συνδυασμό με το μεγάλο χρονικό διάστημα που απαιτείται για την έκδοση μιας δικαστικής απόφασης, καθίστα την προσφυγή στα δικαστήρια ασύμφορη και κάθε άλλο παρά ελκυστική για τους καταναλωτές.

Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω, η Υπηρεσία Ανταγωνισμού και Προστασίας Καταναλωτών του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, ετοίμασε σχετικό νομοσχέδιο για τη δημιουργία ενός θεσμού εξωδικαστικής επίλυσης μικροδιαφορών των καταναλωτών, του οποίου η ψήφιση εκκρεμεί ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων από τον Ιούνιο του 2005.

Κατά την ετοιμασία του νομοσχεδίου, λήφθηκαν υπόψη οι πρόνοιες της Σύστασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 98/257/ΕΕΚ, που αναφέρεται στις αρχές που διέπουν τα αρμόδια όργανα για την εξώδικη επίλυση των διαφορών κατανάλωσης. Διευκρινίζεται ότι παρόλο που πρόκειται για σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εντούτοις σχεδόν σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης λειτουργεί σύστημα εξωδικαστικής επίλυσης μικροδιαφορών καταναλωτών (ADR-Alternative Dispute Resolution), ενόψει της τεράστιας σημασίας που αποδίδεται στο θεσμό αυτό, τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από τα άλλα κράτη μέλη. Τέτοιοι μηχανισμοί εφαρμόζονται σήμερα στα άλλα κράτη μέλη με τη μορφή του Small Claims Court ή Small Claims Arbitration ή Consumer Ombudsman.

Σκοπός του προτεινόμενου νομοσχεδίου είναι η δημιουργία θεσμού για την εξώδικη διευθέτηση των απαιτήσεων των καταναλωτών με την παραπομπή τους σε διαιτησία.

Ως απαίτηση καταναλωτή ορίζεται κάθε απαίτηση που αφορά την πώληση, ενοικιαγορά ή ενοικίαση αγαθών από έμπορο σε καταναλωτή ή την παροχή υπηρεσιών από έμπορο σε καταναλωτή. Το Νομοσχέδιο θα εφαρμόζεται σε καταναλωτικές απαιτήσεις το ύψος των οποίων, εξαιρουμένων τυχόν τόκων και εξόδων, δεν υπερβαίνει το ποσό των τριών χιλιάδων Λιρών Κύπρου (€5, 125)

Το Νομοσχέδιο προνοεί τη δημιουργία θεσμού, παρόμοιου με αυτού που λειτουργεί σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες, για εξωδικαστική επίλυση μικροδιαφορών των καταναλωτών με ταχεία και χαμηλού κόστους διαδικασία. Οι διαφορές αυτές, περιλαμβανομένων και διασυνοριακών διαφορών, θα παραπέμπονται σε ανεξάρτητο Διαιτητή-Δικηγόρο για εξέταση και έκδοση απόφασης εντός τακτής προθεσμίας.

Για κάθε Επαρχία καταρτίζεται μετά από πρόταση του Νομικού Συμβουλίου κατάλογος Διαιτητών, ο οποίος εγκρίνεται από τον Υπουργό Εμπορίου Βιομηχανίας και Τουρισμού και δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας. Διαιτητής δύναται να οριστεί πρόσωπο που είναι εγγεγραμμένος δικηγόρος στο Μητρώο Δικηγόρων Κύπρου σύμφωνα με τον περί Δικηγόρων Νόμο και άσκησε το επάγγελμα για περίοδο τουλάχιστον πέντε χρόνων. Η αμοιβή του Διαιτητή καταβάλλεται από το μέρος εναντίον του οποίου εκδίδεται η απόφαση και ανέρχεται στο ποσό των Λ.Κ.50 με Λ.Κ.100 (€ 85- € 170) ανάλογα με το ποσό της απαίτησης.

Οι Διαιτητές θα έχουν εξουσία, κατά την έκδοση της απόφασης τους να καθορίζουν ποσό χρημάτων, που οφείλει να καταβάλει το μέρος εναντίον του οποίου εκδίδεται η απόφαση, καθώς επίσης και οποιοδήποτε ποσό ήθελε κρίνει δίκαιο υπό τις περιστάσεις ως έξοδα, που έχουν άμεση σχέση με την υπόθεση. Σε καμία περίπτωση η απόφαση του Διαιτητή δεν εκδίδεται σε χρονική περίοδο μεγαλύτερη των σαράντα ημερών από την ημερομηνία κατά την οποία διεξήχθηκε η ακρόαση.

Για τη λειτουργία του θεσμού αυτού προβλέπεται παροχή γραμματειακής υποστήριξης από την Υπηρεσία Ανταγωνισμού και Προστασίας Καταναλωτών του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού και ορίζεται Γραμματέας για κάθε επαρχία, ο οποίος είναι δημόσιος υπάλληλος που υπηρετεί στην Υπηρεσία. Συγκεκριμένα, το Νομοσχέδιο προβλέπει την εγκαθίδρυση Επαρχιακών Γραφείων, ένα σε κάθε επαρχία της Κύπρου με σκοπό οι καταναλωτές να έχουν εύκολη και γρήγορη πρόσβαση στο μηχανισμό. Για κάθε επαρχιακό γραφείο ορίζεται Γραμματέας, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τη λήψη, προετοιμασία και παραπομπή των καταναλωτικών απαιτήσεων σε διαιτησία.

Ο καταναλωτής θα δύναται να υποβάλλει την υπόθεση του για εξέταση, διαμεσολάβηση και επίλυση, στην Υπηρεσία Ανταγωνισμού και Προστασίας Καταναλωτών του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, στους Συνδέσμους των Καταναλωτών ή σε νόμιμα συνεστημένους Οργανισμούς που προστατεύουν τα συλλογικά συμφέροντα των καταναλωτών. Σε περίπτωση που αυτό δεν επιτευχθεί, οι διαφορές θα παραπέμπονται από τη Γραμματεία, αν το επιθυμεί ο καταναλωτής και με την συγκατάθεση του εμπόρου στον ανεξάρτητο Διαιτητή για εξέταση και λήψη απόφασης.

Οι αποφάσεις του Διαιτητή υπόκεινται σε αναθεώρηση από Κλιμάκιο Αναθεώρησης, το οποίο απαρτίζεται από δύο Διαιτητές. Στην περίπτωση που τα εμπλεκόμενα μέρη αποδεχτούν τη διαδικασία της Διαιτησίας, η απόφαση του Διαιτητή καθίσταται εκτελεστή και διενεργείται κατά τον ίδιο τρόπο όπως δικαστική απόφαση ή διάταγμα με την ίδια ισχύ και για την εκτέλεση αυτή χρησιμοποιούνται οι Υπηρεσίες του κατά τόπο αρμόδιου Δικαστηρίου.

Η διευθέτηση των διαφορών προσκρούει όλο και περισσότερο στην αυξανόμενη διάρκεια των διαδικασιών και σε έξοδα συχνά δυσανάλογα με το αντικείμενο της διαφοράς. Περαιτέρω, οι διασυνοριακές διαφορές αντιμετωπίζουν και ζητήματα, συχνά σύνθετα, που αφορούν την σύγκρουση νόμων ή την σύγκρουση αρμοδιοτήτων μεταξύ δικαστηρίων. Ο μηχανισμός αυτός, αναπτύχθηκε κυρίως για να δώσει λύση στις δυσκολίες πρόσβασης στη δικαιοσύνη, εφόσον έχει ρόλο συμπληρωματικό προς τις δικαιοδοτικές διαδικασίες. Η προώθηση του εξωδικαστικού αυτού τρόπου διευθέτησης διαφορών εμφανίζεται και ως λύση για την αύξηση των διασυνοριακών διαφορών που προκύπτει από την εντατικοποίηση των συναλλαγών, ιδιαίτερα μέσω του ηλεκτρονικού εμπορίου και από την κινητικότητα των πολιτών.

Περαιτέρω, να σημειωθεί ότι το δίκτυο Ευρωπαϊκών Κέντρων Καταναλωτή (ECC-Net) προϋποθέτει την ύπαρξη και επιτυχή λειτουργία στα κράτη μέλη εξωδικαστικών μηχανισμών επίλυσης διασυνοριακών διαφορών των καταναλωτών. Μια από τις βασικές δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Κέντρου Καταναλωτή Κύπρου (ΕΚΚ Κύπρου) είναι η εφαρμογή του μηχανισμού αυτού με σκοπό την εξώδικη διευθέτηση των απαιτήσεων των Ευρωπαίων καταναλωτών με την παραπομπή τους σε διαιτησία.

Δυστυχώς, παρά την πλήρη εναρμόνιση μας με το κοινοτικό κεκτημένο σε ό,τι αφορά τα θέματα υγείας, ασφάλειας και οικονομικών συμφερόντων των καταναλωτών, οι δυσκολίες αυτές που αντιμετωπίζει ο καταναλωτής αποτελούν τροχοπέδη στη διεκδίκηση των δικαιωμάτων του με αποτέλεσμα οι νομοθεσίες να παραμένουν κενό γράμμα.

Αναμένεται ότι η εφαρμογή του θεσμού αυτού στην Κύπρο θα βελτιώσει και θα ενδυναμώσει τα μέσα προστασίας των δικαιωμάτων των καταναλωτών, ενώ οι Ευρωπαίοι καταναλωτές θα καταστούν πιο διεκδικητικοί και θα αναζητήσουν αποζημιώσεις για ζημιές μικρού ύψους που σήμερα αποφεύγουν να το πράξουν, γιατί ο χρόνος και το κόστος είναι αποτρεπτικοί ή αποκαρδιωτικοί παράγοντες.
____________________________
*Νομικός Σύμβουλος ΕΚΚ Κύπρου


Copyright @ 2009-2019. Design & Development by Cytacom Solutions Ltd
 
Hosted by